Αρχείο ετικέτας Β Γυμνασίου

3.2 Δύο σημαντικές δυνάμεις στον κόσμο

Στο μάθημα 3.2 της φυσικής Β Γυμνασίου σχεδιάζουμε δυνάμεις, ξεκινώντας από το βάρος και την τριβή. Ορίζουμε το βάρος, την τριβή, ορίζουμε την κατεύθυνσή τους και ακολουθεί ο σχεδιασμός δυνάμεων:

Βάρος

Βάρος

(Γήινο) Βάρος ενός σώματος είναι η δύναμη που ασκεί η Γη στο σώμα αυτό. Συμβολίζεται με Β ή με W._71771893_m7300511-weight_measurement-spl

Το βάρος ενός σώματος δεν είναι το ίδιο σε όλους τους πλανήτες. π.χ. το «σεληνιακό» βάρος ενός σώματος είναι η δύναμη που ασκεί η Σελήνη στο σώμα και είναι περίπου ίσο με το 1/6 του «Γήινου» βάρους.

Αφού το βάρος είναι δύναμη, η μονάδα μέτρησής του στο S.I. είναι το 1 Ν.

Κατεύθυνση βάρους

Κατεύθυνση του βάρους

Αφού το βάρος είναι διανυσματικό μέγεθος, πρέπει να   ξέρουμε την κατεύθυνσή του. Η κατεύθυνση του βάρους έχει πάντοτε

  • διεύθυνση κατακόρυφη και
  • φορά προς το κέντρο της Γης.

Όταν λέμε κατακόρυφη εννοούμε ότι είναι πάνω στην κατακόρυφο του τόπου: Η κατακόρυφος ενός τόπου είναι η διεύθυνση της ακτίνας της Γης και γίνεται αντιληπτή με το νήμα της στάθμης.

GRAVITATIONAL-FORCE

Εάν θεωρήσουμε μία μικρή επιφάνεια της Γης επίπεδη, το διάνυσμα του βάρους είναι κάθετο σε αυτήν με φορά προς τα κάτω.
img4

Βαρυτική δύναμη
Βαρυτική δύναμη είναι η ελκτική δύναμη που ασκείται μεταξύ δύο οποιωνδήποτε σωμάτων με μάζα. Πχ το γήινο βάρος ενός σώματος είναι η βαρυτική δύναμη που ασκείται μεταξύ της Γης και του σώματος.

Gravity

Τριβή

Τριβή

Η τριβή είναι η δύναμη που ασκείται από ένα σώμα σε ένα άλλο όταν βρίσκονται σε επαφή και το ένα κινείται ή τείνει να κινηθεί ως προς το άλλο. Συμβολίζεται με Τ.

 

Μέσω της τριβής παράγεται θερμότητα:

masai-fire

Αφού η τριβή είναι δύναμη, η μονάδα μέτρησής της στο S.I. είναι το 1 Ν.

Κατεύθυνση τριβής

Κατεύθυνση της τριβής

Αφού η τριβή είναι διανυσματικό μέγεθος, πρέπει να ξέρουμε την κατεύθυνσή της. Η κατεύθυνση της τριβής έχει

  • διεύθυνση της κίνησης και
  • φορά τέτοια ώστε να αντιστέκεται   στην ολίσθηση της μίας επιφάνειας πάνω στην άλλη.

Δηλαδή αν κινείται θα έχει φορά αντίθετη από τη φορά της ταχύτητας του σώματος.

 

FrictionDirection

020

Τριβή στην καθημερινή ζωή
Κάνουμε τραχιές τις επιφάνειες όταν θέλουμε να αυξηθεί η τριβή, πχ:

  • Όταν σβήνουμε με τη γόμα
  • Όταν βαδίζουμε στο δρόμο (σόλες παπουτσιών)
  • Στα λάστιχα των αυτοκινήτων
  • Για να πιάνουμε αντικείμενα (γραμμές στο εσωτερικό της παλάμης)
  • Όταν κόβουμε με μαχαίρι (έχει δόντια)

Κάνουμε λείες τις επιφάνειες όταν θέλουμε να μειωθεί η τριβή, πχ:

  • Όταν λαδώνουμε αλυσίδες ή κλειδαριές
  • Όταν βάζουμε λάδια στον κινητήρα του αυτοκινήτου
  • Στις αρθρώσεις μας, για να μην τρίβονται υπάρχει το αρθρικό υγρό.

Τριβή
Δοκιμάστε πώς αλλάζει η τριβή ανάλογα με το είδος των τριβόμενων επιφανειών.

Σχεδιασμός δυνάμεων

Σχεδιασμός δυνάμεων

Όπως είπαμε για την κατεύθυνση της τριβής και του βάρους, όλες οι δυνάμεις μπορούν να σχεδιαστούν ανάλογα αφού βρεθεί η κατεύθυνσή τους:

Σχεδιασμός του βάρους

Σχεδιασμός της τριβής

Σχεδιασμός της τάσης του νήματος

Σχεδιασμός της δύναμης του δαπέδου

Αξιολόγηση


3.1 Η έννοια της δύναμης

Ορισμός δύναμης

Η δύναμη είναι ένα φυσικό μέγεθος που προκαλεί

Α) της μεταβολής της ταχύτητας ενός σώματος

elephant

δύναμη εδάφους

Β) της παραμόρφωσης ενός σώματος.
παραμόρφωση ελατηρίου

Στο ακόλουθο παράδειγμα φαίνονται και τα δύο αποτελέσματα: Παραμόρφωση κατά τη διάρκεια της επαφής της μπάλας με τον τοίχο, αλλά και αλλαγή της κατεύθυνσης της ταχύτητας.

Δύναμη και αλληλεπίδραση

Αλληλεπίδραση είναι το φαινόμενο κατά το οποίο:

Όταν ένα σώμα Α ασκεί μία δύναμη σε ένα σώμα Β τότε και το σώμα   Β ασκεί μία δύναμη στο σώμα Α. Για το λόγο αυτό οι δυνάμεις στη φύση εμφανίζονται πάντα κατά ζεύγη.

allilepidrasi1
allilepidrasi2

Αλληλεπίδραση

 

Κατηγορίες δυνάμεων
Μπορούμε να χωρίσουμε τις δυνάμεις σε δύο κατηγορίες

Α) τις δυνάμεις επαφής, όπως η δύναμη ενός σκοινιού, η τριβή, η δύναμη του χεριού μου όταν σπρώχνω κάτι κλπ.
τάση σχοινιού
Β) τις δυνάμεις από απόσταση, όπως το βάρος, η ηλεκτρική δύναμη και η μαγνητική δύναμη.
βαρυτική δύναμη
Όργανο και μονάδα μέτρησης της δύναμης
Το όργανο μέτρησης της δύναμης ονομάζεται δυναμόμετρο.

dinamometra
Βασίζεται στο νόμο του Hooke: “Η επιμήκυνση ενός ελατηρίου είναι ανάλογη της δύναμης που ασκείται σε αυτό.”
Το εξετάσαμε αναλυτικά στην Α γυμνασίου στο αντίστοιχο πείραμα.

Η μονάδα μέτρησης της δύναμης στο S.I. είναι το 1 Ν (Newton)

Διανυσματικός χαρακτήρας της δύναμης
Η δύναμη είναι μέγεθος διανυσματικό, δηλαδή για να προσδιοριστεί πλήρως χρειάζεται

Α) το μέτρο της

Β) την κατεύθυνσή της, η οποία δεν ταυτίζεται με την κατεύθυνση της κίνησης

Γ) το σημείο εφαρμογής, δηλαδή το σημείο στο οποίο ασκείται η δύναμη. Εμείς συνήθως θα θεωρούμε ότι είναι το γεωμετρικό κέντρο του σώματος.
δύναμη χεριού

Μονόμετρα και διανυσματικά μεγέθη
Τα φυσικά μεγέθη χωρίζονται σε μονόμετρα και διανυσματικά:

Μονόμετρα ονομάζονται τα μεγέθη τα οποία προσδιορίζονται μόνο από το μέτρο τους. (π.χ. χρόνος, θερμοκρασία, μάζα, πυκνότητα κλπ).
Διανυσματικά μεγέθη ονομάζονται τα μεγέθη τα οποία για να προσδιοριστούν πλήρως πρέπει να γνωρίζουμε και το μέτρο και την κατεύθυνσή τους. (θέση, μετατόπιση, ταχύτητα, δύναμη κλπ)

Παριστάνονται με ένα βέλος (→)με μήκος ανάλογο του μέτρου τους και συμβολίζονται με βελάκι πάνω από το σύμβολο. Π.χ. \vec{x}

Μέτρο ενός φυσικού μεγέθους θα είναι ένας αριθμός με τη μονάδα μέτρησής του. Π.χ. 3m, 5°C κ.λ.π.

Κατεύθυνση ενός φυσικού μεγέθους ονομάζεται η διεύθυνση και η φορά του:

– Διεύθυνση είναι η ευθεία πάνω στην οποία βρίσκεται.

– Φορά είναι ο προσανατολισμός πάνω στην ευθεία αυτή (π.χ. δεξιά ή αριστερά).

Αξιολόγηση

1.3 Τα φυσικά μεγέθη και οι μονάδες τους

Στη φυσική Α γυμνασίου είδαμε την έννοια του μεγέθους και μετρήσαμε κάποια φυσικά μεγέθη. Φέτος θα ξεκινήσουμε με μήκος, μάζα χρόνο, εμβαδόν, όγκο και πυκνότητα και θα τα κατατάξουμε.

Μέγεθος ονομάζεται κάθε ποσότητα που μπορεί να μετρηθεί.

Μέτρηση ενός φυσικού μεγέθους είναι η σύγκρισή του με ένα ομοειδές μέγεθος που το ονομάζουμε μονάδα μέτρησης.

Π.χ. για να μετρήσουμε το μήκος ενός αντικειμένου το συγκρίνουμε με το μέτρο, τη μονάδα μέτρησής του.

Θεμελιώδη ονομάζονται τα φυσικά μεγέθη που δεν ορίζονται με τη βοήθεια άλλων φυσικών μεγεθών, αλλά άμεσα από τη διαίσθησή μας. Παράγωγα μεγέθη είναι τα φυσικά μεγέθη που ορίζονται με απλές μαθηματικές σχέσεις από τα θεμελιώδη.

Το διεθνές σύστημα μονάδων S.I. (Système International d’unités ) είναι το σύνολο των μονάδων των θεμελιωδών και των παράγωγων μεγεθών.

Θεμελιώδη μεγέθη

Τα θεμελιώδη φυσικά μεγέθη στο S.I. συνολικά είναι 7:

ΜΕΓΕΘΟΣΜΟΝΑΔΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ
ΟΝΟΜΑΣΙΑΣΥΜΒΟΛΟΟΝΟΜΑΣΙΑΣΥΜΒΟΛΟ
ΜήκοςΜέτροm
ΜάζαmΧιλιόγραμμοKg
ΧρόνοςtΔευτερόλεπτοs
Ένταση Ηλεκτρικού ΡεύματοςIΑμπέρA
ΘερμοκρασίαTΒαθμός KelvinK
Ποσότητα ύληςnmolmol
Φωτεινή έντασηΙ νΚηρίο (candela)cd

Εμείς φέτος θα ασχοληθούμε μόνο με τα ακόλουθα τρία:

 

Μήκος

Μονάδα μέτρησης του μήκους στο SI είναι το μέτρο m. Κάποια πολλαπλάσια και υποδιαιρέσεις του μέτρου είναι

χιλιόμετρο : 1 km = 1.000 m

εκατοστόμετρο : 1 cm = 0,01 m

χιλιοστόμετρο : 1mm = 0,001m

Μάζα

Μονάδα μέτρησης της μάζας στο SI είναι το χιλιόγραμμο kg. Κάποια πολλαπλάσια και υποδιαιρέσεις του κιλού είναι

τόνος : 1 tn = 1000 kg

γραμμάριο : 1 g = 0,001 kg

Χρόνος

Μονάδα μέτρησης του χρόνου στο SI είναι το δευτερόλεπτο s. Κάποια πολλαπλάσια του δευτερολέπτου είναι

λεπτό : 1 min = 60s

ώρα: 1h=3600s

Παράγωγα μεγέθη

Στα παράγωγα φυσικά μεγέθη, οι μονάδες τους προκύπτουν από τις μονάδες των θεμελιωδών, μέσω των μαθηματικών σχέσεων που τα συνδέουν με αυτά. Έτσι

ΜΕΓΕΘΟΣΣΧΕΣΗΜΟΝΑΔΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ
ΟΝΟΜΑΣΙΑΣΥΜΒΟΛΟ ΟΝΟΜΑΣΙΑΣΥΜΒΟΛΟ
ΕμβαδόνΑ(μήκος)2Τετραγωνικό μέτροm2
ΌγκοςV(μήκος)3Κυβικό μέτροm3
Πυκνότηταρ μάζα/όγκοςΚιλό ανά κυβικό μέτροkg/m3

Μπορούμε να ορίσουμε άπειρα παράγωγα. Εμείς φέτος θα ξεκινήσουμε από τα εξής τρία:

 

Εμβαδόν

Η μονάδα μέτρησης του εμβαδού στο SI είναι το τετραγωνικό μέτρο  m2. Το τετραγωνικό μέτρο είναι το εμβαδόν ενός τετραγώνου με πλευρά 1 m.

Κάποια πολλαπλάσια και υποδιαιρέσεις του τετραγωνικού μέτρου είναι

-Τετραγωνικό χιλιόμετρο : 1 km2 = 1.000.000 m2

-Τετραγωνικό εκατοστόμετρο : 1 cm2 = 0,0001 m2

Όγκος

Η μονάδα μέτρησης του όγκου στο SI είναι το κυβικό μέτρο  m3. Το κυβικό μέτρο είναι ο όγκος ενός κύβου με ακμή 1m.

Κάποια υποπολλαπλάσια του κυβικού μέτρου είναι

-Κυβικό δεκατόμετρο ή λίτρο: 1L= 1dm3 =0,001m3

-Κυβικό εκατοστόμετρο ή μιλιλίτρο: 1mL= 1 cm3=0,000001 m3

Πυκνότητα

Πυκνότητα (ρ) ενός υλικού ορίζεται ως το πηλίκο της μάζας ενός σώματος από το υλικό αυτό  προς τον όγκο του.

\displaystyle \rho=\frac{m}{V}

Η πυκνότητα εξαρτάται μόνο από το υλικό κάθε σώματος.

Έτσι δεν εξαρτάται από το σχήμα, το μέγεθος ή την ποσότητά του. Π.χ. Είτε πάρουμε μία σιδηροδοκό είτε ένα ρίνισμα σιδήρου, η πυκνότητα θα είναι η ίδια και χαρακτηριστική του σιδήρου.

Αφού μονάδα μέτρησης της μάζας είναι το κιλό και του όγκου το κυβικό μέτρο, η μονάδα μέτρησης της πυκνότητας στο SI θα είναι το κιλό ανά κυβικό μέτρο  Kg/m3 .

Όταν θέλουμε τις μονάδες μέτρησης παράγωγων μεγεθών στο S.I. μετατρέπουμε τις επιμέρους θεμελιώδεις μονάδες στο S.I.. Δηλαδή αν μας δίνεται πυκνότητα σε g/cm3, πρέπει να τη μετατρέψουμε τα g σε Kg και τα cm3 σε m3. Έτσι, το 1 g/cm3 στο S.I. θα είναι:

\displaystyle 1\frac{g}{cm^3}=1\frac{\frac{1kg}{1000}}{\frac{1m^3}{1.000.000}}=1000\frac{kg}{m^3}

Αξιολόγηση

Τέλος, μία επανάληψη από το seilias.gr

Επανάληψη

Θεωρία Β Γυμνασίου: Διαβάστε όλη τη θεωρία του μαθήματος σε περιληπτικά φυλλάδια.

Quiz κεφαλαίου 1: Κάντε το quiz για να ελέγξετε το βαθμό εμπέδωσης.

Ασκήσεις βιβλίου:

Επανάληψη Φυσικής Β’ Γυμνασίου 2015

Έφτασε ο καιρός για τις εξετάσεις… Λίγα γραπτά μας χωρίζουνα πό τη θάλασσα, ας δουλέψουμε λίγο για να κάνουμε πιο σοφοί τις βουτιές μας 🙂

Τα θέματα της φυσικής είναι 9, από τα οποία διαλέγετε τα 6.  Εδώ μπορείτε να βρείτε την εξεταστέα ύλη καθώς και ένα συγκεντρωτικό τυπολόγιο και επαναληπτικές ερωτήσεις θεωρίας. Οι ερωτήσεις βοηθούν να συστηματοποιήσουμε το διάβασμά μας αλλά δε μπαίνουν αυτούσιες στις εξετάσεις. Στα θέματα μπαίνουν και ερωτήσεις κρίσεως, εξάλλου.

Στο τέλος κάθε κεφαλαίου φαίνονται οι επιλεγμένες ερωτήσεις εφαρμογές και ασκήσεις του βιβλίου που θα πρέπει να μελετήσετε.

Καλή επιτυχία και καλό καλοκαίρι!

Εξεταστέα ΎληΕπαναληπτικές ΕρωτήσειςΤυπολόγιο
Εξεταστέα Ύλη Φυσικής Β΄ Τάξης Γυμνασίου

Κεφάλαιο 2. Κινήσεις
2.2 Η έννοια της ταχύτητας. Εκτός από: «Διανυσματική περιγραφή της ταχύτητας».
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

Κεφάλαιο 3. Δυνάμεις
«Κίνηση και αλληλεπίδραση: Δυο γενικά χαρακτηριστικά της ύλης».
3.1. Η έννοια της δύναμης.
3.2. Δύο σημαντικές δυνάμεις στον κόσμο.
3.3. Σύνθεση και ανάλυση δυνάμεων. Εκτός από:
• Δύναμη που ασκείται από τραχιά επιφάνεια,
• Ανάλυση δύναμης.
3.4. Δύναμη και ισορροπία.
3.5. Ισορροπία υλικού σημείου. Εκτός από:
«Ανάλυση δυνάμεων και ισορροπία» και το παράδειγμα 3.2. (σελ. 54-55)
3.6. Δύναμη και μεταβολή της ταχύτητας.
3.7. Δύναμη και αλληλεπίδραση. Εκτός από: «Εφαρμογές».
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ.

Κεφάλαιο 4. Πίεση
4.1. Πίεση.
4.2. Υδροστατική πίεση.
4.5. Άνωση – Αρχή του Αρχιμήδη.
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ.

Κεφάλαιο 5. Ενέργεια
«Ενέργεια μια θεμελιώδης έννοια της Φυσικής».
5.1 Έργο και ενέργεια. Εκτός από:
• τη δεύτερη παράγραφο (ιστορία της έννοιας του έργου).
• «Περιπτώσεις έργου»
• «Β. Δύναμη πλάγια σε σχέση με την μετατόπιση»
5.2. Δυναμική – Κινητική ενέργεια. Δύο βασικές μορφές ενέργειας.
5.3. Η μηχανική ενέργεια και η διατήρησή της.
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ – ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΚΙΝΗΣΕΙΣ
2.2
1. Τι μας δείχνει η ταχύτητα; σ 29
2. α) Πώς ορίζουμε τη μέση ταχύτητα (στην καθημερινή γλώσσα); (ορισμός + τύπος) σ 29
β)Ποια η μονάδα μέτρησής της στο SI; σ 29
3. Μετατροπή m/s σε km/h και αντίστροφα.
4. Τι ονομάζεται στιγμιαία ταχύτητα; σ. 30
Ερωτήσεις 1ii, 3i,ii,iii σ 38 39 Εφαρμογές 3,4 σ 39 Ασκήσεις 1, 2, 5

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 – ΔΥΝΑΜΕΙΣ
3.1
1. α) Τι είναι η δύναμη; σ. 44
β) Ποια η μονάδα μέτρησης της δύναμης στο SI; σ 46
γ) Με ποια όργανα μετράμε τις δυνάμεις; σ 46
δ) Είναι μονόμετρο ή διανυσματικό μέγεθος; σ 46
2. Πότε λέμε ότι δύο σώματα αλληλεπιδρούν; σ. 44
3. Ποιες είναι οι δύο κατηγορίες που στις οποίες κατατάσσουμε τις δυνάμεις; (+παραδείγματα) σ. 45
4. Τι λέει ο νόμος του Hook; σ 46
5. Τι πρέπει να γνωρίζουμε για να προσδιοριστεί πλήρως ένα διανυσματικό μέγεθος όπως η δύναμη; σ 46
3.2
6. α) Τι είναι το βάρος; σ 47 Είναι μονόμετρο ή διανυσματικό;
β) Ποια η κατεύθυνσή του; Ποια η μονάδα μέτρησής του; σ 47
γ) Ποια η σχέση του Γήινου βάρους με το σεληνιακό βάρος; σ 48
7. Να σχεδιάζετε το βάρος με διάνυσμα στα σχήματα.
8. α) Τι είναι η τριβή; σ 48 Είναι μονόμετρο ή διανυσματικό μέγεθος;
β) Ποια η κατεύθυνσή της; Ποια η μονάδα μέτρησής της;
9. Να τη σχεδιάζετε στα σχήματα.
10. Παραδείγματα από την καθημερινή ζωή που να επιθυμούμε ή που να αποφεύγουμε την τριβή (φωτοτυπία)
11. Να σχεδιάζετε τις δυνάμεις στα σχήματα.
3.3
12. Τι ονομάζουμε συνισταμένη δύναμη δύο η περισσότερων δυνάμεων; σ 50
13. Πως υπολογίζω το μέτρο της συνισταμένης δύο α) ομόρροπων β) αντίρροπων γ) κάθετων δυνάμεων; σ 50 51
14. Να σχεδιάζετε τη συνισταμένη στην περίπτωση δύο α) ομόρροπων β) αντίρροπων γ) κάθετων δυνάμεων. σ 50 51
15. Να σχεδιάζετε τη συνισταμένη μεταξύ δύο τυχαίων δυνάμεων με τον κανόνα του παραλληλογράμμου.
3.4
16. Τι είναι η αδράνεια; σ 53
17. 1ος νόμος του Νεύτωνα. σ 53
3.5
18. Τι ονομάζουμε ισορροπία υλικού σημείου; σ 54
19. Ποια είναι η συνθήκη ισορροπίας υλικού σημείου; σ 54
3.6
20. Τι συμβαίνει στην ταχύτητα όταν η ολική δύναμη δεν είναι μηδέν (2ος νόμος του Νεύτωνα); σ 55
21. Πώς σχετίζεται η μεταβολή της ταχύτητας με τη μάζα; σ 56
22. Ποια η σχέση μάζας και βάρους (τύπος); σ 57
3.7
23. 3ος νόμος του Νεύτωνα. σ 57
Ερωτήσεις: 1, 4, 5 σ 59 60 Εφαρμογές 2,3, 10, 16, 17. σ 60 61
Ασκήσεις: 1, 2, 3, 4, 6, 8, 10, 11, 14, 15.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 – ΠΙΕΣΗ
4.1
1. Τι ονομάζουμε πίεση; (ορισμός, τύπος) σ 65 66
2. Ποια η μονάδα μέτρησης της πίεσης στο SI; (όνομα, σχέση με Ν) σ 66
3. Παραδείγματα σχέσης πίεσης επιφάνειας από την καθημερινή ζωή. (εικόνες κλπ)
4. Ποια σώματα ονομάζουμε ρευστά; Ποιες πιέσεις ρευστών γνωρίζετε; σ 68
4.2
5. Σε τι οφείλονται οι πιέσεις ρευστών; σ 68 ή 72
6. Με τι όργανο μετράται η υδροστατική πίεση; σ 68
7. Να διατυπώσετε το νόμο της υδροστατικής πίεσης. σ 70
8. Ποια είναι η αρχή των συγκοινωνούντων δοχείων; σ 71
4.5
9. Τι είναι η άνωση; σ 77 Ποια η κατεύθυνσή της;
10. Πού οφείλεται η άνωση; σ 78
11. Να διατυπώσετε την αρχή του Αρχιμίδη. (Διατύπωση + τύπος) σ 79
12. Από ποια μεγέθη εξαρτάται η άνωση και από ποια δεν εξαρτάται; σ 78 79
Ερωτήσεις: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 . σ 82 83 Εφαρμογές 1, 3, 8 σ 83 – 85 Ασκήσεις: 2,3σ 85

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 – ΕΝΕΡΓΕΙΑ
5.1
1. Τι εκφράζει το έργο; σ 89
2. Πώς ορίζεται το έργο σταθερής δύναμης σε σώμα που μετακινείται κατά τη διεύθυνσή της; σ 90
3. Ποια είναι η μονάδα μέτρησης του έργου στο SI σ 90 Πώς συνδέεται με το Joule;
4. Πώς υπολογίζεται το έργο δύναμης με κατεύθυνση α) ίδια με τη μετατόπιση β) αντίθετη με τη μετατόπιση και γ) κάθετη με τη μετατόπιση; σ 91
5.2
5. Πότε έχει βαρυτική δυναμική ενέργεια ένα σώμα; σ 93
6. Με τι ισούται η βαρυτική δυναμική ενέργεια; σ 93
7. Αναφέρατε άλλες περιπτώσεις δυναμικής ενέργειας. σ 94
8. Πότε ένα σώμα έχει κινητική ενέργεια; σ 95
9. Με τι ισούται η κινητική ενέργεια; σ 96
10. Ποια είναι η μονάδα μέτρησης της ενέργειας στο SI;
5.3
11. Τι ονομάζουμε μηχανική ενέργεια; σ 98
12. Να διατυπώσετε το θεώρημα διατήρησης της μηχανικής ενέργειας. σ 98
Ερωτήσεις: 1, 2, 3, 5. σ 109 110 Εφαρμογές 1, 2, 3 σ 111 Ασκήσεις: 1, 2,3,4, 5 σ 85-86

Φυσικό μέγεθος Όνομα  Σύμβολο  Τύπος ορισμού  Μονάδα μέτρησης στο SIΠολλαπλάσια – υποδιαιρέσεις της μονάδας μέτρησης Μονόμετρο/Διανυσματικό
ΜήκοςΘεμελιώδες1 m (μέτρο)1km, 1 dm, 1 cm …Μονόμετρο
ΜάζαmΘεμελιώδες1 kg (κιλό)1 g, 1 tn …Μονόμετρο
ΧρόνοςtΘεμελιώδες1 s (δευτερόλεπτο)1 h, 1 min …Μονόμετρο
ΘερμοκρασίαΤΘεμελιώδες1 K (Kelvin) Μονόμετρο
Ένταση ακτινοβολίαςIΘεμελιώδες1 cd (candela)Μονόμετρο
Ένταση ηλ. ρεύματοςIΘεμελιώδες1 A (Ampere)Μονόμετρο
Ποσότητα ύληςnΘεμελιώδες1 mol (Mole)Μονόμετρο
ΕμβαδόνAA= ℓ ℓ1 m2 (Τετραγωνικό μέτρο)1km2, 1 dm2, 1 cm2Μονόμετρο
ΌγκοςVV= ℓ ℓ ℓ1 m3 (Κυβικό μέτρο)1km3, 1 dm3, 1 cm3Μονόμετρο
Πυκνότηταρρ = m/V1 kg/m31 g/cm3Μονόμετρο
Θέση (Μήκος)x1 mβλ. μήκοςΔιανυσματικό
Μετατόπιση (Μήκος)ΔxΔx= x2 – x11 mβλ. μήκοςΔιανυσματικό
Μήκος διαδρομής (Μήκος)s1 mβλ. μήκοςΜονόμετρο
Χρονική στιγμή (Χρόνος)t1 sβλ. χρόνοςΜονόμετρο
Χρονικό διάστημα (Χρόνος)ΔtΔt = t2 – t11 sβλ. χρόνοςΜονόμετρο
Μέση ταχύτητα -καθ. γλώσσαυμυμ = s/Δt1 m/s1 km/h, 1 m/min …Μονόμετρο
Στιγμιαία ταχύτητα -καθ.γλώσσαυ1 m/sβλ. ταχύτηταΜονόμετρο
Μέση ταχύτητα -φυσικήυμυμ = Δx/Δt1 m/sβλ. ταχύτηταΔιανυσματικό
Στιγμιαία ταχύτητα –φυσικήυ1 m/sβλ. ταχύτηταΔιανυσματικό
ΔύναμηF1 N (Newton)1 mΝ …Διανυσματικό
Επιτάχυνση της βαρύτηταςg1 m/s2Διανυσματικό
Βάρος (Δύναμη)BB = m g1 Nβλ. δύναμηΔιανυσματικό
Τριβή (Δύναμη)T1 Nβλ. δύναμηΔιανυσματικό
Πίεσηpp = Fκ/A1 Pa (Pascal)1 kPa …Mονόμετρο
Υδροστατική πίεση (πίεση)pp = ρυγρού g h1 Paβλ. πίεσηMονόμετρο
Άνωση (Δύναμη)AA = ρρευστού g V1 Nβλ. δύναμηΔιανυσματικό
ΕνέργειαΕ1J (Joule)1kJ …Μονόμετρο
ΈργοWW=F Δx1Jβλ. ενέργειαΜονόμετρο
(Βαρυτική) Δυναμική ενέργειαUU=mgh1Jβλ. ενέργειαΜονόμετρο
Κινητική ενέργειαΚΚ=½mυ21Jβλ. ενέργειαΜονόμετρο
Μηχανική ενέργειαΕμηχΕμηχ=K+U1Jβλ. ενέργειαΜονόμετρο

4. Πίεση

Στο κεφάλαιο 4 της Β Γυμνασίου, ασχολούμαστε με την έννοια της πίεσης στη φυσική.  Τα μαθήματα που θα διδαχθούμε είναι τα ακόλουθα:

Επανάληψη στο κεφάλαιο 4

Θεωρία Β Γυμνασίου: Διαβάστε όλη τη θεωρία του μαθήματος σε περιληπτικά φυλλάδια.

Quiz κεφαλαίου 4: Κάντε το quiz για να ελέγξετε το βαθμό εμπέδωσης της ύλης.

Εργαστηριακή άσκηση 12 και  Εργαστηριακή άσκηση 14: Οι εργαστηριακές ασκήσεις για την άνωση.

 

Παρακάτω είναι οι προσομοιώσεις  του συναδέλφου Σιτσαντλή που χρησιμοποιήσαμε στα μαθήματα για την εμπέδωση της θεωρίας.

ΠίεσηΥδροστατική πίεσηΑτμοσφαιρική πίεσηΠείραμα TorricelliΥδραυλική πρέσαΆνωση
Στην παρακάτω εικόνα δοκιμάστε το πώς εξαρτάται η πίεση από την κάθετη δύναμη και το εμβαδό.
Στη συνέχεια αντιστοιχίστε σωστά τις παρακάτω προτάσεις.
Τέλος απαντήστε το παρακάτω quiz.
Στο παρακάτω σχήμα φαίνεται ένα μανόμετρο. Δείτε πώς μεταβάλλεται η πίεση όταν αλλάζει
α) το βάθος της κάψας
β) το είδος του υγρού (δεξί κλικ στο υγρό)
γ) το σχήμα του δοχείου (κλικ στη βάση του)
δ) ο προσανατολισμός της κάψας

Εδώ παρακολουθώντας τις πιέσεις μπορούμε να καταλάβουμε γιατί κατεβαίνει η στήλη υδραργύρου στα 76cm .Αντίστροφα, μπορούμε να δούμε πώς ανεβαίνει αφαιρώντας σιγά σιγά αέρα.
Παρακάτω απεικονίζεται μία υδραυλική πρέσα. Σε αυτήν, η δύναμη που ασκούμε στο αριστερό έμβολο δίνει μία άλλη δύναμη στο δεξί. Παρατηρήστε πώς μεταβάλλεται η δύναμη στο δεξί έμβολο αλλάζοντας το εμβαδό των εμβόλων. Ισχύει p1=p2
Παρατηρήστε πώς μεταβάλλεται η άνωση όταν μεταβάλλουμε
α) την πυκνότητα του υγρού
β) την πυκνότητα του σώματος
γ) το βάθος (μεταβάλλοντας τη σταθερά ελατηρίου k)

Προσέχτε επίσης ότι το αν βυθίζεται ή ανυψώνεται σχετίζεται με το αν είναι μεγαλύτερο το βάρος ή η άνωση.