5 τρόποι να ΜΗ χρησιμοποιείται ένα φύλλο εργασίας

Τα φύλλα εργασίας έχουν μπει τα τελευταία χρόνια στη διδασκαλία των φυσικών επιστημών με την εισαγωγή της ανακαλυπτικής μεθόδου μάθησης. Σκοπός τους είναι να ανακαλύψει ο μαθητής τους νόμους της φύσης μέσα από τη συζήτηση και το πείραμα του κάθε φύλλου εργασίας. Τα φύλλα εργασίας φτιάχτηκαν για να συνοδεύουν τα πειράματα ώστε οι μαθητές να καταγράφουν τις παρατηρήσεις και τα συμπεράσματα που προκύπτουν από το εκάστοτε πείραμα.

Τα τελευταία χρόνια, τα φύλλα εργασίας έχουμε δει να αντικαθιστούν και εξολοκλήρου το εγχειρίδιο θεωρίας, όπως στη Φυσική Α Γυμνασίου. Προφανώς, οι συγγραφείς ελπίζουν ότι η γνώση που προκύπτει μέσα από το πείραμα θα οδηγήσει στη θεωρία με πιο αποτελεσματικό τρόπο από την απλή της παράθεση. Δυστυχώς, όμως, είναι μία μέθοδος νέα ακόμα για το γυμνάσιο και χρησιμοποιούνται τελείως αλλιώς από ό,τι προορίζονταν.

Ας δούμε κάποιους κοινούς παρά φύσιν τρόπους χρήσης του φύλλου εργασίας:

 

1. Συμπληρώνεται με υπαγόρευση

Υπαγόρευση

Ο καθηγητής καταργεί την παρατηρητικότητα του μαθητή και τον αφήνει να επαναπαυθεί στην αυθεντία του. Έτσι ο μαθητής αντί να χρησιμοποιήσει το μυαλό και τη γλώσσα που τόσα χρόνια μαθαίνει για να περιγράψει αυτό που βλέπει να συμβαίνει μπροστά στα μάτια του, προτιμά να εμπιστευτεί τις ακριβείς λέξεις του καθηγητή. Μασημένη τροφή. Έγκλημα και για τη γλώσσα και για την επιστήμη, δύο σε ένα!

2. Αποστηθίζεται

παπαγαλία

Η γνωστή μας παπαγαλία. Τίποτα πιο άχρηστο από το να αποστηθίσει κανείς ένα πείραμα. Βέβαια, σύμφωνα με τις οδηγίες για το διαγώνισμα Ιουνίου, ο μαθητής πρέπει να μπορεί να περιγράφει το πείραμα, αλλά αυτό απέχει από το να μάθει απ’ έξω ένα φύλλο εργασίας, το οποίο δεν έχει καν θεωρία μέσα. Το φύλλο εργασίας είναι ο οδηγός προς τη γνώση, όχι η ίδια η γνώση. Αν κάποιος έχει πολύ χρόνο και θέλει να τον σπαταλήσει σε αποστήθιση, αφού επιμένει να κουραστεί, ας προσπαθήσει στο σπίτι του να επαναλάβει το πείραμα. Η κούραση θα είναι λιγότερη και το όφελος πολύ μεγαλύτερο!

3. Συμπληρώνεται χωρίς να γίνει πείραμα

Φύλλο εργασίας πειράματος χωρίς πείραμα; Κάτι λείπει. Τρέχουμε στα λυσάρια. Γιατί η φαντασία του μαθητή είναι πλούσια, αλλά δε φτάνει και να επεξεργαστεί ένα πείραμα που δεν είδε ποτέ – το κενό είναι αγεφύρωτο.  Το φύλλο εργασίας τότε είναι απλά ένα κομμάτι χαρτί για ανακύκλωση. Για σαΐτα.  Για να βγάλουμε να σκουπίσουμε μύτες και μάτια κλαίγοντας που υπάρχει κόσμος να το χρησιμοποιήσει έτσι.

4. Συμπληρώνεται με ξένες μετρήσεις.

Αντιγραφή… Τα αγαθά copy’s κτώνται; Μάλλον κόποις. Γιατί οι μετρήσεις πρέπει να έχουν παρθεί από το πείραμα που συμμετείχε ο ίδιος ο μαθητής. Ούτε ο αδερφός, ούτε ο ξάδερφος, ούτε ο συμμαθητής από το διπλανό τμήμα, ούτε φυσικά ο συγγραφέας του λυσαριού του. Έχει τύχει να έρχονται μαθητές και να έχουν κάνει το επόμενο φύλλο εργασίας, γιατί λέει νόμιζαν ότι το είχαν για το σπίτι. Πού βρήκες παιδί μου μετρήσεις; Που να ξέρει τι να πει το παιδί, σάμπως μόνο του τα έγραψε;

5. Δίνεται για το σπίτι

φύλλο εργασίας για το σπίτι

Μία ώρα την εβδομάδα, τι να πρωτοκάνει ο δάσκαλος, ξεκινάει το πείραμα αλλά δεν προλαβαίνει: παιδιά πάρτε το για το σπίτι. Το βλέπει ο γονιός, τρέχει πάλι να βρει λυσάρια. Σε περίπτωση που δεν το τονίσαμε αρκετά, το φύλλο εργασίας είναι για να κρατάει ο μαθητής σημειώσεις κατά τη διάρκεια του πειράματος. Για τίποτε άλλο. Το μόνο που έχει νόημα να γίνει στο σπίτι είναι:

  1. η επεξεργασία των μετρήσεων, επειδή χρειάζεται να εξασκηθεί ο μαθητής σε πράξεις και διαγράμματα και
  2. η γενίκευση (το ε) επειδή χρειάζεται αναζήτηση πληροφοριών από εγκυκλοπαίδεια ή το ίντερνετ.

 

Για όλους τους παραπάνω λόγους, στο Περί ΦυσιQuiz δε θα βρείτε πουθενά λυμένα φύλλα εργασίας. Όσες φορές και αν έχω συμπληρώσει τις απαντήσεις στην τάξη, προτιμώ αντί να τις γράψω άλλη μία εδώ, να γράψω ένα άρθρο για το γιατί δεν το κάνω. Δε θέλουμε στείρα γνώση. Υπάρχει θεωρία σε φυλλάδια που υποδεικνύει τις απαντήσεις. Υπάρχουν ασκήσεις με τις μετρήσεις των πειραμάτων και επεξεργασία τους όπως ζητά το φύλλο εργασίας. Κυρίως, όμως, υπάρχουν  διαδραστικά μαθήματα με πολλές προσομοιώσεις για να συμπληρωθεί το φύλλο εργασίας και να εμπεδωθεί το πείραμα ακόμα και από κάποιον που δεν το είδε.

Η εύκολη λύση της αντιγραφής δίνει μόνο στιγμιαία ανακούφιση, ενώ η σωστή μελέτη θέτει σωστές βάσεις. Το πείραμα είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τη διδασκαλία των φυσικών επιστημών και το φύλλο εργασίας αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του.  Ας χρησιμοποιηθεί όπως προορίζεται, αλλιώς – γιατί όχι – ας μείνει κενό.

Φυσική Γ Γυμνασίου λυμένες ασκήσεις

Στη Φυσική Γ Γυμνασίου, οι ασκήσεις συνεχίζουν με την ίδια μεθοδολογία:

Ποια είναι η μεθοδολογία επίλυσης ασκήσεων φυσικής;

Για να λύσουμε μία άσκηση, ακολουθούμε τα εξής βήματα:

  1. Διαβάζουμε την άσκηση και γράφουμε σε πινακάκι τα δεδομένα και τα ζητούμενα της άσκησης.
  2. Αν χρειάζεται, μετατρέπουμε τις μονάδες μέτρησης στο SI.
  3. Ψάχνουμε ποιός τύπος συνδέει τα φυσικά μεγέθη που έχουμε γράψει στα δεδομένα και ζητούμενα. Γράφουμε τον τύπο και αν χρειάζεται τον ξαναγράφουμε λυμένο ως προς το ζητούμενο.
  4. Κάνουμε αριθμητική αντικατάσταση στον τύπο.
  5. Βρίσκουμε το αριθμητικό αποτέλεσμα μαζί με τη μονάδα μέτρησης.

Οι ασκήσεις σε αυτη την τάξη, είναι πάνω στο στατικό ηλεκτρισμό, το ηλεκτρικό ρεύμα, τη σύνδεση αντιστατών, την ηλεκτρική ενέργεια, τις ταλαντώσεις τα κύματα αλλά και την οπτική. Εδώ ασχολούμαστε μόνο με τις ασκήσεις και όχι με τις ερωτήσεις, καθώς οι ερωτήσεις μπορούν όλες να απαντηθούν εύκολα από τη θεωρία Γ Γυμνασίου και να εμπεδωθούν από τα online quiz μας.

Οι ασκήσεις, λοιπόν, του βιβλίου που αντιστοιχούν στη διδακτέα ύλη είναι οι εξής:

Λυμένες ασκήσεις Φυσικής Γ Γυμνασίου

Φυσική Β Γυμνασίου λυμένες ασκήσεις

Στη Φυσική Β Γυμνασίου, εισαγόμαστε πρώτη φορά στις ασκήσεις και τη μεθοδολογία τους. Μέχρι την Α Γυμνασίου το μάθημα ήταν κυρίως συζήτηση και πείραμα, με ελάχιστα μαθηματικά. Τώρα πια, χρειάζεται να ακολουθούμε μία μέθοδο ώστε να βρούμε ένα σωστό αποτέλεσμα, αλλά και για να βάλουμε βάσεις για όλο και πιο πολύπλοκες ασκήσεις.

Ποια είναι η μεθοδολογία επίλυσης ασκήσεων φυσικής;

Για να λύσουμε μία άσκηση, ακολουθούμε τα εξής βήματα:

  1. Διαβάζουμε την άσκηση και γράφουμε σε πινακάκι τα δεδομένα και τα ζητούμενα της άσκησης.
  2. Αν χρειάζεται, μετατρέπουμε τις μονάδες μέτρησης στο SI.
  3. Ψάχνουμε ποιός τύπος συνδέει τα φυσικά μεγέθη που έχουμε γράψει στα δεδομένα και ζητούμενα. Γράφουμε τον τύπο και αν χρειάζεται τον ξαναγράφουμε λυμένο ως προς το ζητούμενο.
  4. Κάνουμε αριθμητική αντικατάσταση στον τύπο.
  5. Βρίσκουμε το αριθμητικό αποτέλεσμα μαζί με τη μονάδα μέτρησης.

Οι ασκήσεις σε αυτη την τάξη, είναι πάνω στη μέση ταχύτητα, στις δυνάμεις, στους νόμους του Νεύτωνα, στην πίεση, στην άνωση, στην ενέργεια, κλπ. Εδώ ασχολούμαστε μόνο με τις ασκήσεις και όχι με τις ερωτήσεις, καθώς οι ερωτήσεις μπορούν όλες να απαντηθούν εύκολα από τη θεωρία Β Γυμνασίου και να εμπεδωθούν από τα online quiz μας.

Οι ασκήσεις, λοιπόν, του βιβλίου που αντιστοιχούν στη διδακτέα ύλη είναι οι εξής:

Λυμένες ασκήσεις Φυσικής Β Γυμνασίου

Φυσική Α Γυμνασίου λυμένες ασκήσεις

Στη Φυσική Α Γυμνασίου, ασκήσεις για το διαγώνισμα προκύπτουν από τις εργαστηριακές δραστηριότητες. Επειδή το μάθημα είναι εργαστηριακό, οι ασκήσεις δεν ακολουθούν τη μεθοδολογία των ασκήσεων φυσικής των επόμενων τάξεων, αλλά αναπαράγουν τη διαδικασία του πειράματος που πραγματοποιήθηκε στην τάξη.

Πώς μπορεί να είναι μία άσκηση στη φυσική Α Γυμνασίου;

Μπορεί σε μία άσκηση να μας δοθούν κάποιες μετρήσεις και εμείς να μας ζητηθεί να υπολογίσουμε τη μέση τιμή τους δηλαδή το μέσο όρο. Ένα παράδειγμα βλέπουμε στην άσκηση “Υπολογισμός μέσης τιμής μήκους” ή στην άσκηση “Υπολογισμός μέσης τιμής χρόνου“. Μπορεί να μας δοθούν κάποιες μετρήσεις και να πρέπει να σχεδιάσουμε ένα διάγραμμα όπως στη “Σχεδίαση διαγράμματος επιμήκυνσης-μάζας“. Μπορεί να μας δοθεί η μάζα και ο όγκος και να πρέπει να υπολογίσουμε την πυκνότητα, όπως στην άσκηση “Μέτρηση πυκνότητας στερεού“. Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να μας ζητηθεί ακόμα να διαβάσουμε μία μέτρηση, όπως στη “Μέτρηση όγκου υγρού” και στη “Μέτρηση όγκου στερεού“.

Οι ασκήσεις που προκύπτουν από τα πειράματα που αντιστοιχούν στη διδακτέα ύλη της Α Γυμνασίου είναι οι ακόλουθες:

Λυμένες ασκήσεις Φυσικής Α Γυμνασίου

 

Βραβεία Νόμπελ Φυσικής 2017

Την Τρίτη 03 Οκτωβρίου 2017 ανακοινώθηκε το βραβείο Νόμπελ Φυσικής για το 2017. Το μισό βραβείο Νόμπελ απονέμεται στον Rainer Weiss, καθηγητή του MIT (Massachusetts Institute of Technology) και το άλλο μισό μοιράζεται στους Kip Thorne και Barry Barish, καθηγητές  του CalTech (California Institute of Technology). Το βραβείο Νόμπελ το κέρδισαν για την αποφασιστική συνεισφορά τους στον ανιχνευτή LIGO (Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory) και για την ανακάλυψη των βαρυτικών κυμάτων σε αυτόν.

Τα βαρυτικά κύματα είχαν προβλεφθεί από τον Albert Einstein 100 χρόνια πριν, το 1916, με τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας, αλλά ποτέ πριν δεν είχαν παρατηρηθεί. Ανιχνεύθηκαν για πρώτη φορά το Φεβρουάριο του 2016, όταν μία διεθνής συνεργασία φυσικών και αστρονόμων ανακοίνωσε ότι κατέγραψε βαρυτικά κύματα που προήλθαν από τη σύγκρουση δύο μαύρων τρυπών δισεκατομμύρια έτη φωτός μακριά. Η ανακάλυψη αυτή, ήταν “μία ανακάλυψη που συγκλόνισε τον κόσμο” όπως είπε κατά την ανακοίνωση η Σουηδική Βασιλική Ακαδημία των Επιστημών.

Ο Δρ. Weiss θα εισπράξει το μισό από τις 9 εκατομμύρια Σουηδικές Κορώνες, περίπου 950.000 €, ενώ οι  Δρ. Thorne και Δρ. Barish θα μοιραστούν το άλλο μισό.

Μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες για τα βαρυτικά κύματα στο άρθρο  Βαρυτικά Κύματα: Ο Αινστάιν είχε πάλι δίκιο.

Σε αναμονή είμαστε, τώρα, των επόμενων βραβείων Νόμπελ. Την Τετάρτη 04 Οκτωβρίου ανακοινώνεται το Νομπελ Χημείας, την Πέμπτη 05 Οκτωβρίου το Νόμπελ Λογοτεχνίας και την Παρασκευή 06 Οκτωβρίου το Νόμπελ Ειρήνης.

Πηγές: https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2017/
https://www.nytimes.com/2017/10/03/science/nobel-prize-physics.html

Αδέσποτες σφαίρες

Με αφορμή το θάνατο ενός παιδιού 11 ετών στο Μενίδι στις 08-09-2017 από αδέσποτη σφαίρα, όπως διαπιστώθηκε από ιατροδικαστή, ας θεωρήσουμε το εξής πρόβλημα που λύνεται και από μαθητή της Β’ Γυμνασίου.

Πρόβλημα

Σφαίρα εκτοξεύεται προς τα πάνω με αρχική ταχύτητα 200m/s. Στην καλύτερη περίπτωση (θα μπορούσε να εκτοξεύεται και με 1500m/s). Με πόση ταχύτητα θα επιστρέψει στο έδαφος;

Λύση

Θεωρούμε ότι δεν υπάρχει αντίσταση του αέρα οπότε παίρνουμε το θεώρημα διατήρησης της μηχανικής ενέργειας, για την αρχική θέση 1 από την οποία εκτοξεύεται και για την τελική θέση 2 στην οποία καταλήγει.

Εμηχ,1μηχ,2
Κ1+U1=K2+U2

Όπου Κ η κινητική ενέργεια και U η βαρυτική δυναμική στις δύο θέσεις αντίστοιχα. Αφού ξεκινάει από το έδαφος και καταλήγει στο έδαφος, η δυναμική ενέργεια στην αρχική και τελική θέση είναι μηδέν U1=U2=0. Άρα

Κ12
½mυ12=½mυ22
1|=|υ2|
1|=200m/s

Στην πραγματικότητα, η τελική ταχύτητα θα είναι λίγο μικρότερη λόγω της αντίστασης του αέρα, αλλά όχι αρκετά μικρότερη ώστε να μην είναι φονική αν σου έρθει στο κεφάλι. Αέρας είναι όχι βούτυρο.

Η σφαίρα επιστρέφει στο έδαφος σχεδόν με την ίδια ταχύτητα με την οποία εκτοξεύθηκε.

Με βάση τους γιατρούς, μία σφαίρα με ταχύτητα μικρότερη ακόμα και από 60m/s μπορεί να σκοτώσει άνθρωπο του οποίου το κρανίο θα έχει την ατυχία να βρεθεί στην τροχιά της σφαίρας.

Αυτό συνέβη προχθές στο Μενίδι, όπου κάποιος πυροβόλησε στον αέρα. Πυροβόλησε επειδή ήταν χαρούμενος, επειδή ήθελε να φοβερίσει το γείτονα, επειδή ήθελε να δοκιμάσει το καινούργιο του τουφέκι… Ποιος ξέρει. Ίσως επειδή δεν έμαθε φυσική γυμνασίου, επειδή απαξίωσε το σχολείο, επειδή αποτύχαμε ως δάσκαλοι, επειδή οι ασκήσεις μας δε συνδυάστηκαν με τη ζωή. Και τελικά σκότωσε ένα παιδί  και θα πει ότι δε φταίει.

 

Επαναληψη Φυσικης Γ Γυμνασιου 2017

Λίγο πριν το Λύκειο, ας κάνουμε μία επανάληψη για να εμπεδώσουμε τη Φυσική της Γ Γυμνασίου. Παρακάτω ακολουθεί η εξεταστέα Ύλη για  την εξεταστική περίοδο 2017 για το 2ο Γυμνάσιο Βούλας, οι επαναληπτικές ερωτήσεις που αντιστοιχούν σε αυτή την ύλη,  καθώς και ένα τυπολόγιο.

Εξεταστέα ΎληΕξεταστέα Ύλη από ΦυλλάδιαΕπαναληπτικές ΕρωτήσειςΑσκήσεις βιβλίουΤυπολόγιο

2ο Γυμνάσιο Βούλας
Σχ. Έτος 2016-2017

Εξεταστέα Ύλη Φυσικής Γ΄ Τάξης Γυμνασίου

Κεφάλαιο 1. Ηλεκτρική δύναμη και φορτίο
Από το κεχριμπάρι στον υπολογιστή
1.1 Γνωριμία με την ηλεκτρική δύναμη
1.2 Το ηλεκτρικό φορτίο
1.3 Το ηλεκτρικό φορτίο στο εσωτερικό του ατόμου
1.4 Τρόποι ηλέκτρισης και η μικροσκοπική ερμηνεία. Εκτός από:

  • «ηλέκτριση με επαγωγή»
  • «ηλέκτριση μονωτών με επαγωγή»

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ
Κεφάλαιο 2. Ηλεκτρικό ρεύμα
Ηλεκτρικό ρεύμα και σύγχρονος πολιτισμός
2.1. Το ηλεκτρικό ρεύμα.
2.2 Το ηλεκτρικό κύκλωμα. Εκτός από:

  • «Η διαφορά δυναμικού στο ηλεκτρικό κύκλωμα»
  • «Ταχύτητα των ηλεκτρονίων στο ηλεκτρικό κύκλωμα»
  • «Προέλευση των ηλεκτρονίων σ’ ένα κύκλωμα».

2.3 Ηλεκτρικά δίπολα. Εκτός από:

  • «Ο νόμος του Ωμ και μικρόκοσμος»,
  • «Μικροσκοπική ερμηνεία της αντίστασης μεταλλικού αγωγού».
  • το τμήμα που αρχίζει με τη φράση «Ισχύει ο νόμος του Ωμ για κάθε ηλεκτρικό δίπολο;» έως το τέλος της υποενότητας.

2.5. Εφαρμογές αρχών διατήρησης στη μελέτη απλών ηλεκτρικών κυκλωμάτων. Εκτός από:

  • «Κύκλωμα σύνδεσης σε σειρά»,
  • «Κύκλωμα σε παράλληλη σύνδεση».

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ
Κεφάλαιο 3. Ηλεκτρική ενέργεια
Ηλεκτρική ενέργεια και σύγχρονη ζωή
3.1 Θερμικά αποτελέσματα του ηλεκτρικού ρεύματος. Εκτός από:

  • «Πειραματική μελέτη φαινομένου Τζάουλ»
  • «Νόμος του Τζάουλ»
  • «Ερμηνεία του φαινομένου Τζάουλ»

3.6 Ενέργεια και ισχύς του ηλεκτρικού ρεύματος
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ
Κεφάλαιο 4. Ταλαντώσεις
4.2 Μεγέθη που χαρακτηρίζουν μία ταλάντωση. Μόνο σελ. 91, όχι απλό εκκρεμές.
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ.

 

Κεφάλαιο 5. Κύματα
Η ενέργεια ταξιδεύει
5.1. Μηχανικά κύματα
5.2 Κύμα και ενέργεια
5.3 Χαρακτηριστικά μεγέθη του κύματος. Εκτός από:

  • Απόδειξη της σχέσης υ=λf
  • «Κυματικά φαινόμενα: Ανάκλαση και διάθλαση μηχανκών κυμάτων.»
  • «Ανάκλαση»
  • «Διάθλαση»

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ.

Η διδάσκουσα

Κωστοπούλου Ειρήνη

 

Ύλη από τα φυλλάδια θεωρίας

Η ύλη μπορεί εναλλακτικά να καλυφθεί από τα φυλλάδια θεωρίας. Οι σελίδες που αντιστοιχούν στην εξεταστέα ύλη είναι οι ακόλουθες:

σελ. 1,
σελ. 2,
σελ. 4,
σελ. 5 (όχι από «Ηλεκτρική τάση ή διαφορά δυναμικού» έως «τα άκρα της συσκευής»),
σελ. 6,
σελ. 7(όχι αποδείξεις),
σελ. 8,
σελ. 9, (εκτός από «Περιοδικές κινήσεις» έως «απλή αρμονική ταλάντωση» και από «απλό εκκρεμές» έως «γωνίες εκτροπής») σελ. 11,
σελ. 12 (εκτός από 5.4, 5.5)

Επαναληπτικές Ερωτήσεις Φυσικής Γ Γυμνασίου 2017

1ο κεφάλαιο
1.1
1. Ποια σώματα ονομάζονται ηλεκτρισμένα; (σ 11)
2. Τι είναι η ηλεκτρική δύναμη; (σ 11) Είναι δύναμη από επαφή ή από απόσταση; (σ 12)
3. Πόσα είδη ηλεκτρικής δύναμης υπάρχουν; (σ 12)
4. Πώς ξεχωρίζουμε την ηλεκτρική από τη μαγνητική δύναμη; (σ 12)
5. Τι είναι το ηλεκτρικό εκκρεμές; (σ 11)
1.2
6. Πόσα είδη φορτίου υπάρχουν; Πώς τα ονομάζουμε; (σ 13)
7. Ποια φορτισμένα σώματα έλκονται και ποια απωθούνται; (σ 13)
8. Ποια η μονάδα μέτρησης του ηλεκτρικού φορτίου στο SI; (σ 14) Ποιες υποδιαιρέσεις της γνωρίζετε;
1.3
9. Είναι το άτομο το μικρότερο σωματίδιο στη φύση;
10. Από ποια υποατομικά σωματίδια αποτελείται το άτομο;
11. Ποια σωματίδια βρίσκονται στον πυρήνα;
12. Ποια σχέση έχουν οι μάζες τους;
13. Πόσο φορτίο έχει το καθένα;
14. Ποια είναι ίσα με ποια στα ηλεκτρικά ουδέτερα άτομα;
15. Τι είναι το ιόν;
16. Ποια σωματίδια μετακινούνται κατά τη φόρτιση;
17. Να αναφέρετε τις ιδιότητες του φορτίου.
1.4
18. Ποια σώματα ονομάζονται ηλεκτρικοί αγωγοί; Ποια ηλεκτρικοί μονωτές;
19. Ποιοι τρόποι ηλέκτρισης υπάρχουν;

Ερωτήσεις: 3,4,7,8 σ 29,30 Εφαρμογές: 11,17,23 σ 31 Ασκήσεις: 3(για q=-1,6μC) σ 32

2ο κεφάλαιο
2.1
20. Τι ονομάζεται ηλεκτρικό ρεύμα; (σ 36)
21. Γιατί οι αγωγοί άγουν το ηλεκτρικό ρεύμα; Γιατί οι μονωτές όχι; (σ 36)
22. Τι είναι οι ημιαγωγοί; (σ 36)
23. Ένταση ηλεκτρικού ρεύματος. (Ορισμός, τύπος, μονάδες μέτρησης). (σ 37, 38)
24. Ποια είναι τα όργανα μέτρησης της έντασης ηλεκτρικού ρεύματος; Πώς συνδέονται; (σ 38)
25. Ποια η πραγματική φορά του ηλεκτρικού ρεύματος; Ποια η συμβατική; Να τις σημειώνετε σε ένα κύκλωμα. (σ 38)
26. Ποια είναι επιγραμματικά τα αποτελέσματα του ηλεκτρικού ρεύματος; (σ 39)
2.2
27. Τι είναι ηλεκτρικό κύκλωμα; (σ 39)
28. Πότε ένα κύκλωμα είναι κλειστό και πότε ανοιχτό; (σ 40)
29. Τι ονομάζεται πηγή ηλεκτρικής ενέργειας; (σ. 40) Τι καταναλωτής; (σ. 42)
30. Να σχεδιάζετε ένα απλό κύκλωμα με πηγή, διακόπτη, λαμπτήρα, αμπερόμετρο, βολτόμετρο. (σ 43)
2.3
31. Ηλεκτρική αντίσταση ενός διπόλου; (Ορισμός, τύπος, μονάδες μέτρησης, όργανα μέτρησης). (σ 44)
32. Τι είναι οι αντιστάτες; (σ 45)
33. Νόμος του Ohm (Διατύπωση, τύπος, γραφική παράσταση). Για ποια δίπολα ισχύει; (Για τους αντιστάτες; Για τους λαμπτήρες; Για τους κινητήρες;) (σ 45, 46)
2.5 (χωρίς αποδείξεις)
34. Τι ονομάζουμε ισοδύναμη αντίσταση συστήματος αντιστατών; (σ 54)
35. Πότε λέμε ότι δύο αντιστάτες είναι συνδεδεμένοι α) σε σειρά; β) παράλληλα; (σ 55)
36. Πόση είναι η ισοδύναμη αντίσταση δύο αντιστατών:
a. συνδεδεμένων σε σειρά; (σ 55)
b. συνδεδεμένων παράλληλα; (σ 56)
Ερωτήσεις: 1αβγδ,2αβγδ σ 58 59 Εφαρμογές: 4,5, 10 σ 60 Ασκήσεις: 1, 2,4,9,10. σ 61,62.

3ο κεφάλαιο
3.1
37. Τι είναι το φαινόμενο Τζάουλ;
38. Ονομάστε κάποιες εφαρμογές του φαινομένου Τζάουλ.
39. Τι είναι το βραχυκύκλωμα;
3.6
40. Πόση είναι η ηλεκτρική ενέργεια που προσφέρεται σε καταναλωτή; (τύπος, μονάδα μέτρησης) (σ 80)
41. Τι ονομάζεται ηλεκτρική ισχύς; (Ορισμός, 2 τύποι, μονάδα μέτρησης). (σ 81)
42. Ποιο φυσικό μέγεθος μετράει η κιλοβατώρα (KWh); (σ 81)
Ερωτήσεις: 3 σ 83 Ασκήσεις: 8αβ σ 85

4ο κεφάλαιο
4.2
43. Ποια τα χαρακτηριστικά μεγέθη μίας ταλάντωσης; (σ 91)
44. Τι ονομάζεται περίοδος ταλάντωσης; (ορισμός, σύμβολο, μονάδα μέτρησης). (σ 91)
45. Τι ονομάζεται συχνότητα; (ορισμός, τύποι, μονάδα μέτρησης). (σ 91)
46. Τι ονομάζεται πλάτος ταλάντωσης; (σ 91)
Ερωτήσεις: 1γδ,2,3αβ σ 94,95 Ασκήσεις: 1,2 σ 96

5ο κεφάλαιο
5.1
47. Πότε δημιουργείται ένα κύμα;
48. Τι είδους ενέργεια μεταφέρουν τα μηχανικά κύματα;
49. Μεταφέρουν ύλη τα μηχανικά κύματα;
50. Ποιο κύμα ονομάζεται εγκάρσιο και ποιο διάμηκες;
51. Σε ποια μέσα διαδίδονται τα εγκάρσια κύματα και σε ποια τα διαμήκη;
52. Τι σχηματισμοί δημιουργούνται σε ένα εγκάρσιο κύμα και τι σε ένα διάμηκες;
53. Τι κινήσεις κάνουν τα σωματίδια ενός επιφανειακού κύματος;
5.2
54. Από που προέρχεται η ενέργεια ενός κύματος;
5.3
55. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά μεγέθη ενός κύματος;
56. Τι είναι το μήκος κύματος; (ορισμός, σύμβολο, μονάδα μέτρησης).
57. Να διατυπώσετε το θεμελιώδη νόμο της Κυματικής; (ορισμός, τύπος, μονάδα μέτρησης ταχύτητας).
58. Από τι εξαρτάται η ταχύτητα διάδοσης; Από τι η συχνότητα και η περίοδος;
Ερωτήσεις: 1,2,3,4, σελ 108 109 Εφαρμογές: 11,13 σ 110 Ασκήσεις: 1,2,3,5 σ 111

Καλό διάβασμα και καλό καλοκαίρι!

Ερωτήσεις και ασκήσεις από το βιβλίο

Οι σημαντικότερες ερωτήσεις και ασκήσεις του βιβλίου που αντιστοιχούν στην ύλη είναι οι ακόλουθες:

1ο Κεφάλαιο: Ερωτήσεις: 3,4,7,8 σ 29,30 Εφαρμογές: 11,17,23 σ 31 Ασκήσεις: 3(για q=-1,6μC) σ 32

2ο Κεφάλαιο: Ερωτήσεις: 1αβγδ,2αβγδ σ 58 59 Εφαρμογές: 4,5, 10 σ 60 Ασκήσεις: 1, 2,4,9,10. σ 61,62.

3ο Κεφάλαιο: Ερωτήσεις: 3 σ 83 Ασκήσεις: 8αβ σ 85

4ο Κεφάλαιο: Ερωτήσεις: 1γδ,2,3αβ σ 94,95 Ασκήσεις: 1,2 σ 96

5ο Κεφάλαιο: Ερωτήσεις: 1,2,3,4, σελ 108 109 Εφαρμογές: 11,13 σ 110 Ασκήσεις: 1,2,3,5 σ 111

Τα φυσικά μεγέθη της Γ Γυμνασίου

Παρακάτω ακολουθούν όλα τα φυσικά μεγέθη που είδαμε στη Γ Γυμνασίου.

Φέτος, εκτός ύλης είναι από το τυπολόγιο ο νόμος Coulomb και ο τύπος ορισμού της τάσης.

Επαναληψη Φυσικης B Γυμνασιου 2017

Άλλη μία χρονιά έφτασε στο τέλος της και αρχίζει η εξεταστική περίοδος. Ακολουθεί, λοιπόν, η εξεταστέα ύλη για την εξεταστική περίοδο Ιουνίου 2017, επαναληπτικές ερωτήσεις πάνω στην ύλη, αυτή, καθώς και ένα τυπολόγιο με όλα τα φυσικά μεγέθη της Β Γυμνασίου.

Εξεταστέα ΎληΕξεταστέα Ύλη από ΦυλλάδιαΕπαναληπτικές ερωτήσειςΑσκήσεις βιβλίουΤυπολόγιο

2ο Γυμνάσιο Βούλας
Σχολικό Έτος 2016-2017

Εξεταστέα Ύλη Φυσικής Β΄ Τάξης Γυμνασίου

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή
1.3 Τα φυσικά μεγέθη και οι μονάδες τους
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

Κεφάλαιο 2. Κινήσεις
2.1 Περιγραφή της κίνησης. Μόνο οι υποενότητες:
• Χρονικό διάστημα
• Τροχιά
2.2 Η έννοια της ταχύτητας. Μόνο η εισαγωγή και οι υποενότητες:
• Μέση ταχύτητα στην καθημερινή γλώσσα
• Στιγμιαία ταχύτητα στην καθημερινή γλώσσα
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

Κεφάλαιο 3. Δυνάμεις
«Κίνηση και αλληλεπίδραση: Δυο γενικά χαρακτηριστικά της ύλης».
3.1. Η έννοια της δύναμης.
3.2. Δύο σημαντικές δυνάμεις στον κόσμο.
3.3. Σύνθεση και ανάλυση δυνάμεων. Μόνο οι υποενότητες:
• Σύνθεση δυνάμεων – Συνισταμένη
• Σύνθεση δυνάμεων με την ίδια διεύθυνση
• Σύνθεση δυνάμεων με διαφορετικές (κάθετες μόνον) διευθύνσεις.
3.4. Δύναμη και ισορροπία.
3.5. Ισορροπία υλικού σημείου. Εκτός από:
«Ανάλυση δυνάμεων και ισορροπία» και το παράδειγμα 3.2. (σελ. 54-55)
3.6. Δύναμη και μεταβολή της ταχύτητας.
3.7. Δύναμη και αλληλεπίδραση. Εκτός από: «Εφαρμογές».
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ.

Κεφάλαιο 5. Ενέργεια
«Ενέργεια μια θεμελιώδης έννοια της Φυσικής».
5.1 Έργο και ενέργεια. Μόνο οι υποενότητες:
• 3η παράγραφος: «Σήμερα, με την έννοια του έργου»… «από εσένα στα βιβλία»
• Έργο δύναμης
• Από τι εξαρτάται το έργο μίας δύναμης
• Μονάδες έργου
• Περιπτώσεις έργου
5.2. Δυναμική – Κινητική ενέργεια. Δύο βασικές μορφές ενέργειας.
5.3. Η μηχανική ενέργεια και η διατήρησή της. Μόνο η εισαγωγή και η υποενότητα:
• Διατήρηση της μηχανικής ενέργειας
ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ
Η διδάσκουσα

Κωστοπούλου Ειρήνη

Εξεταστέα Ύλη από Φυλλάδια Θεωρίας

Η ύλη μπορεί να καλυφθεί εναλλακτικά και από τα φυλλάδια θεωρίας. Οι σελίδες που αντιστοιχούν στη φετινή εξεταστέα ύλη είναι η ακόλουθες:

σελ.1(εκτός από Φυσικό μέγεθος, Μέτρηση, Μέτρηση όγκου υγρού, Μέτρηση όγκου στερεού),
σελ.2 (εκτός από γκρι),
σελ.3 (εκτός από γκρι),
σελ.4 (εκτός από Θέση, Μετατόπιση, Χρονική στιγμή),
σελ.5,
σελ.6,
σελ.7(εκτός από «Α. Με τυχαίες διευθύνσεις»),
σελ.8,
σελ.11,
σελ.12.

Επαναληπτικές ερωτήσεις Φυσικής Β Γυμνασίου 2017

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 – ΕΙΣΑΓΩΓΗ
1.3
1. Ποια φυσικά μεγέθη ονομάζονται θεμελιώδη; (+παραδείγματα) σ. 14
2. Ποιες είναι οι μονάδες μέτρησης στο SI του μήκους, της μάζας, του χρόνου, του εμβαδού και του όγκου; σ. 14-16
3. Ποια φυσικά μεγέθη ονομάζονται παράγωγα; (+παραδείγματα) σ 16
4. α)Τι είναι η πυκνότητα; (ορισμός + τύπος)
5. β)Ποια η μονάδα μέτρησής της στο S.I.;
6. γ)Λύση του τύπου ως προς m, V (τριγωνάκι σ. 17)
7. δ)Από τι εξαρτάται η πυκνότητα; Εξαρτάται από τη μάζα; Από τον όγκο; Από το σχήμα; σ. 17
8. ε) Τι έχει μεγαλύτερη πυκνότητα, ένα καρφί ή μία σιδηροδοκός;
9. Τι είναι το SI; σ 17
Ερωτήσεις: 4, 5i σ.18 Ασκήσεις 3, 4,5,6 σ. 19

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 – ΚΙΝΗΣΕΙΣ
2.1
10. Τι ονομάζουμε χρονικό διάστημα; Πώς συμβολίζεται και από ποιο τύπο υπολογίζεται; σ 27
11. Ποια η μονάδα μέτρησής του στο SI; σ 27
12. Τι ονομάζουμε τροχιά ενός κινητού;
2.2
13. Τι εκφράζει η ταχύτητα; σ 29
14. Διαφορά μήκους διαδρομής και μετατόπισης. εικόνα 2.13 σ. 29
15. Πώς ορίζουμε τη μέση ταχύτητα (στην καθημερινή γλώσσα); (ορισμός + τύπος) σ 29
16. Ποια η μονάδα μέτρησής της στο SI; σ 29
17. Μετατροπή m/s σε km/h και αντίστροφα.
18. Τι ονομάζεται στιγμιαία ταχύτητα; σ. 30
Ερωτήσεις 1ii μισό, 3i,iii σ 38 39 Εφαρμογές 4 σ 39 Ασκήσεις 2, 5

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 – ΔΥΝΑΜΕΙΣ
3.1
19. Τι είναι η αλληλεπίδραση; σ. 44
20. Τι προκαλεί μία δύναμη σε ένα σώμα; σ. 44
21. Ποια η μονάδα μέτρησης της δύναμης στο SI; σ 46
22. Με ποια όργανα μετράμε τις δυνάμεις; σ 46
23. Τι λέει ο νόμος του Hook; σ 46
24. Η δύναμη είναι μονόμετρο ή διανυσματικό μέγεθος; σ 46
25. Ποιες είναι οι δύο κατηγορίες δυνάμεων; (+παραδείγματα) σ. 45
3.2
26. Τι είναι το βάρος; σ 47
27. Ποια η κατεύθυνση του βάρους; σ 47 Ποια η μονάδα μέτρησής του;
28. Ποια η σχέση του Γήινου βάρους με το σεληνιακό βάρος; σ 48
29. Να σχεδιάζετε το βάρος με διάνυσμα στα σχήματα.
30. Τι είναι η τριβή; σ 48
31. Ποια η κατεύθυνση της τριβής σ48 ; Ποια η μονάδα μέτρησής της;
32. Να τη σχεδιάζετε στα σχήματα.
33. Παραδείγματα από την καθημερινή ζωή που να επιθυμούμε ή που να αποφεύγουμε την τριβή.
34. Να σχεδιάζετε τις δυνάμεις στα σχήματα.
3.3
35. Τι ονομάζουμε συνισταμένη δύναμη δύο η περισσότερων δυνάμεων; σ 50
36. Πως υπολογίζω το μέτρο της συνισταμένης δύο α) ομόρροπων β) αντίρροπων γ) κάθετων δυνάμεων; σ 50 51
37. Να σχεδιάζετε τη συνισταμένη στην περίπτωση δύο α) ομόρροπων β) αντίρροπων γ) κάθετων δυνάμεων. σ 50 51
3.4
38. Τι είναι η αδράνεια; σ 53
39. Να διατυπώσετε τον 1ο νόμο του Νεύτωνα. σ 53
3.5
40. Τι ονομάζουμε ισορροπία υλικού σημείου; σ 54
41. Ποια είναι η συνθήκη ισορροπίας υλικού σημείου; σ 54
3.6
42. Τι συμβαίνει στην ταχύτητα όταν η ολική δύναμη δεν είναι μηδέν; σ 55
43. Πώς σχετίζεται η μεταβολή της ταχύτητας με τη μάζα;
44. Ποια η σχέση μάζας και βάρους (τύπος); Ποιες οι διαφορές τους; σ 57
3.7
45. Να διατυπώσετε τον 3ο νόμο του Νεύτωνα. σ 57
Ερωτήσεις: 1, 4, 5 σ 59 60 Εφαρμογές 2,3, 10, 12, 16, 17. σ 60 61
Ασκήσεις: 1, 2, 3, 6, 8, 10, 11, 15.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 – ΕΝΕΡΓΕΙΑ
5.1
46. Τι εκφράζει το έργο; σ 89
47. Πώς ορίζεται το έργο σταθερής δύναμης σε σώμα που μετακινείται κατά τη διεύθυνσή της; σ 90
48. Ποια είναι η μονάδα μέτρησης του έργου στο SI σ 90 Πώς συνδέεται με το Newton;
49. Πότε το έργο είναι θετικό; Πότε αρνητικό; Πότε μηδέν; σ 91
5.2
50. Πότε έχει βαρυτική δυναμική ενέργεια ένα σώμα; σ 93
51. Με τι ισούται η βαρυτική δυναμική ενέργεια; σ 93
52. Αναφέρατε άλλες περιπτώσεις δυναμικής ενέργειας. σ 94
53. Πότε ένα σώμα έχει κινητική ενέργεια; σ 95
54. Με τι ισούται η κινητική ενέργεια; σ 96
55. Ποια είναι η μονάδα μέτρησης της ενέργειας στο SI; σ96
5.3
56. Τι ονομάζουμε μηχανική ενέργεια; σ 98
57. Να διατυπώσετε το θεώρημα διατήρησης της μηχανικής ενέργειας. σ 98
Ερωτήσεις: 1, 2, 3, 4, 5 σ 109 110 Εφαρμογές 1,2,7,8 σ 111 Ασκήσεις: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 11 σ 112 113.

Καλή επιτυχία και καλό καλοκαίρι!

 

Ερωτήσεις και ασκήσεις από το βιβλίο

Οι σημαντικότερες ερωτήσεις και ασκήσεις του βιβλίου που αντιστοιχούν στην ύλη είναι οι ακόλουθες:

1ο κεφάλαιο: Ερωτήσεις: 4, 5i σ.18 Ασκήσεις 3, 4,5,6 σ. 19

2ο κεφάλαιο: Ερωτήσεις 1ii μισό, 3i,iii σ 38 39 Εφαρμογές 4 σ 39 Ασκήσεις 2,  5

3ο κεφάλαιο: Ερωτήσεις: 1, 4, 5  σ 59 60 Εφαρμογές 2,3, 10, 12, 16, 17. σ 60 61 Ασκήσεις: 1, 2, 3, 6, 8, 10, 11, 15.

5ο κεφάλαιο: Ερωτήσεις: 1, 2, 3, 4, 5 σ 109 110 Εφαρμογές 1,2,7,8 σ 111  Ασκήσεις: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 11 σ 112 113.

 

Το τυπολόγιο που συγκεντρώνει όλα τα φυσικά μεγέθη που είδαμε στη Β Γυμνασίου είναι το ακόλουθο:

Φυσικό μέγεθος

 

Όνομα

 

 

Σύμβολο

 

 

Τύπος ορισμού

 

 

Μονάδα μέτρησης στο SI

ΜήκοςΘεμελιώδες1 m (μέτρο)
ΜάζαmΘεμελιώδες1 kg (κιλό)
ΧρόνοςtΘεμελιώδες1 s (δευτερόλεπτο)
ΕμβαδόνAA= ℓ121 m2 (Τετραγωνικό μέτρο)
ΌγκοςVV= ℓ1231 m3 (Κυβικό μέτρο)
Πυκνότηταdd = m/V1 kg/m3(κιλό ανά κυβ. μέτρο)
Θέση (Μήκος)x1 m
Μετατόπιση (Μήκος)ΔxΔx= x2 – x11 m
Μήκος διαδρομής (Μήκος)s1 m
Χρονική στιγμή (Χρόνος)t1 s
Χρονικό διάστημα (Χρόνος)ΔtΔt = t2 – t11 s
Μέση ταχύτητα -καθ. γλώσσαυμυμ = s/Δt1 m/s
Στιγμιαία ταχύτητα -καθ.γλώσσαυ1 m/s
ΔύναμηF1 N (Newton)
Επιτάχυνση της βαρύτηταςg1 m/s2
Βάρος (Δύναμη)BB = m g1 N
Τριβή (Δύναμη)T1 N
Πίεσηpp = Fκ/A1 Pa (Pascal)
Υδροστατική πίεση (πίεση)pp = dυγρού g h1 Pa
Άνωση (Δύναμη)AA = dρευστού g V1 N
ΕνέργειαΕ1J (Joule)
ΈργοWW=F Δx1J
(Βαρυτική) Δυναμική ενέργειαUU=mgh1J
Κινητική ενέργειαΚΚ=½mυ21J
Μηχανική ενέργειαΕμηχΕμηχ=K+U1J

Σημείωση: Από αυτό το τυπολόγιο, για φέτος, εκτός εξεταστέας ύλης είναι η θέση, η μετατόπιση, η χρονική στιγμή, η πίεση, η υδροστατική πίεση και η άνωση.

Επανάληψη Φυσικής Α Γυμνασίου 2017

Οι διακοπές σχεδόν έφτασαν! Μία τελευταία προσπάθεια για χαρούμενα προσωπάκια…

(Αν είσαι από άλλο σχολείο, ίσως σε ενδιαφέρει πιο πολύ αυτό το άρθρο)

 

Εξεταστέα ύλη 2017Επαναληπτικές ερωτήσειςΕφαρμογέςΜορφή διαγωνίσματοςΠαράδειγμα διαγωνίσματος

Η εξεταστέα ύλη για τις εξετάσεις Ιουνίου 2017 είναι η ακόλουθη:

Βιβλίο “Η Φυσική με πειράματα”

1. Μετρήσεις Μήκους – Η Μέση Τιμή σελ. 1-4
2. Μετρήσεις Χρόνου – Η Ακρίβεια σελ. 5-8
3. Μετρήσεις Μάζας – Τα Διαγράμματα σελ. 9-14
5. Από τη Θερμότητα στη Θερμοκρασία – Η Θερμική Ισορροπία σελ. 19-22

Εργαστηριακός οδηγός φυσικής Β’ Γυμνασίου

2. Μέτρηση Όγκου σελ. 22-24
3. Πειραματικός Υπολογισμός της Πυκνότητας Υγρού Σώματος σελ. 25, 27-28 (όχι το πρώτο πείραμα σελ. 26-27)
4. Πειραματικός Υπολογισμός της Πυκνότητας Στερεού Σώματος σελ.29-30

Η ύλη μπορεί να καλυφθεί εναλλακτικά από τα φυλλάδια θεωρίας (σελ.1-5 εκτός του 3.1) και από τις εφαρμογές (σελ. 7-8)

Για να ελέγξετε την επανάληψη που κάνατε, μπορείτε να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις θεωρίας.

Βιβλίο “Η Φυσική με πειράματα”

Φύλλο εργασίας 1

Ερωτήσεις στη μέτρηση μήκους

  1. Τι είναι η μέτρηση;
  2. Τι είναι το φυσικό μέγεθος;
  3. Ονομάστε κάποια φυσικά μεγέθη. Η χαρά είναι μέγεθος;
  4. Ποια είναι η διεθνής μονάδα μέτρησης του μήκους; Ποιες άλλες γνωρίζετε;
  5. Ποια όργανα μέτρησης του μήκους γνωρίζετε;
  6. Ονομάστε 4 σφάλματα που γίνονται κατά την τοποθέτηση μετροταινίας.
  7. Διαθέτεις μία μετροταινία. Με ποιο τρόπο θα μετρήσεις το μήκος του θρανίου σου;  (Περιγραφή πειράματος)
  8. Πώς βρίσκουμε το μέσο όρο κάποιων μετρήσεων;
  9. Γιατί είναι χρήσιμος ο υπολογισμός του μέσου όρου;
  10. Με ποιο όργανο συμφέρει να μετρήσεις τη μεγαλύτερη ή τη μικρότερη διάσταση ενός αβγού;

Απαντήσεις

Φύλλο εργασίας 2

Ερωτήσεις στη μέτρηση χρόνου

  1. Ποια όργανα μέτρησης του χρόνου γνωρίζετε; Ποιο είναι το πιο ακριβές σήμερα;
  2. Ποια είναι ψηφιακά και ποια αναλογικά; Αναφέρετε παραδείγματα.
  3. Ποια είναι η διεθνής μονάδα μέτρησης του χρόνου; Ποιες άλλες γνωρίζετε;
  4. Πότε έχουμε μεγαλύτερη ακρίβεια στους μικρούς χρόνους;
  5. Με ποια πειραματική διαδικασία θα μετρήσεις το χρόνο δέκα ταλαντώσεων; (Περιγραφή πειράματος)
  6. Από ποια έως ποια θέση μπορούμε να μετρήσουμε μία ταλάντωση;

Απαντήσεις

Φύλλο εργασίας 3

Ερωτήσεις στη μέτρηση μάζας-βάρους

  1. Τι είναι μάζα; Τι είναι βάρος;
  2. Ποια η μονάδα μέτρησης της μάζας; Ποια του βάρους;
  3. Αλλάζει η μάζα ανάλογα με τον τόπο; Αλλάζει το βάρος;
  4. Πώς βρίσκουμε το βάρος ενός σώματος στη Γη αν ξέρουμε τη μάζα του;
  5. Διαθέτουμε ένα ζυγό σύγκρισης με ίσους βραχίονες, μία πλαστελίνη και σταθμά γνωστής μάζας. Περιγράψτε ένα πείραμα μέτρησης της μάζας της πλαστελίνης. (Περιγραφή πειράματος 1)
  6. Διαθέτουμε ένα ελατήριο, ένα χάρακα και σταθμά γνωστής μάζας. Περιγράψτε ένα πείραμα βαθμονόμησης του ελατηρίου. (Περιγραφή πειράματος 2)
  7. Διαθέτουμε το ελατήριο του πειράματος 2, ένα χάρακα και μία πλαστελίνη. Περιγράψτε ένα πείραμα μέτρησης της μάζας της πλαστελίνης (Περιγραφή πειράματος 3)
  8. Ποια είναι η σχέση ανάμεσα στην επιμήκυνση του ελατηρίου και τη μάζα;
  9. Γιατί είναι χρήσιμη η σχεδίαση διαγραμμάτων;

Απαντήσεις

Φύλλο εργασίας 5

Ερωτήσεις στη θερμική ισορροπία

  1. Τι είναι η θερμική ενέργεια; Ποια είναι η μονάδα μέτρησής της;
  2. Τι είναι η θερμότητα; Ποια είναι η μονάδα μέτρησής της;
  3. Τι είναι η θερμική ισορροπία;
  4. Έχουμε δύο θερμόμετρα οινοπνεύματος, ένα πυρίμαχο δοχείο (πυρέξ) και ένα ακόμα μεγαλύτερο από αυτό δοχείο, νερό και μία εστία θέρμανσης. Να περιγράψετε ένα πείραμα που θα μελετήσει τη θερμική ισορροπία. (περιγραφή πειράματος)
  5. Να αναφέρεις παραδείγματα θερμικής ισορροπίας από την καθημερινή ζωή.
  6. Τι συμβαίνει στα μόρια στο μικρόκοσμο καθώς αυξάνεται η θερμοκρασία;

Απαντήσεις

Εργαστηριακός οδηγός φυσικής Β’ Γυμνασίου

Εργαστηριακή Άσκηση 2 (σ 22)

Ερωτήσεις στη μέτρηση όγκου

  1. Τι είναι ο όγκος ενός σώματος;
  2. Ποια είναι η διεθνής μονάδα μέτρησης του όγκου; Γνωρίζετε άλλες μονάδες;
  3. Πόσο είναι ένα λίτρο; Πόσο ένα ml;
  4. Με ποιο όργανο μέτρησης μπορούμε να μετρήσουμε τον όγκο;
  5. Διαθέτουμε ένα δοχείο, υγρό και έναν ογκομετρικό κύλινδρο. Περιγράψτε ένα πείραμα μέτρησης της χωρητικότητας του δοχείου (περιγραφή πειράματος 1)
  6. Διαθέτουμε ένα κομμάτι πλαστελίνης, έναν ογκομετρικό κύλινδρο, νήμα και υγρό. Περιγράψτε ένα πείραμα μέτρησης του όγκου της πλαστελίνης.  (περιγραφή πειράματος 2)

Απαντήσεις

Εργαστηριακή Άσκηση 3 (σ 25) Εργαστηριακή άσκηση 4(σ 29)

Ερωτήσεις στη μέτρηση πυκνότητας

  1. Τι ονομάζουμε πυκνότητα ενός σώματος; (ορισμός+τύπος)
  2. Ποια είναι η διεθνής μονάδα μέτρησης της πυκνότητας;
  3. Από τι εξαρτάται η πυκνότητα ενός σώματος; Εξαρτάται από τη μάζα; Από τον όγκο;
  4. Διαθέτουμε ένα ζυγό, έναν ογκομετρικό κύλινδρο και ένα δοχείο με υγρό. Περιγράψτε ένα πείραμα μέτρησης της πυκνότητας του υγρού. (περιγραφή πειράματος 1)
  5. Διαθέτουμε ένα ζυγό, έναν ογκομετρικό κύλινδρο με νερό και ένα στερεό σώμα. Περιγράψτε ένα πείραμα μέτρησης της πυκνότητας του στερεού (περιγραφή πειράματος 2)

Απαντήσεις

Εκτός από τη θεωρία, σημαντικό είναι να επεξεργαζόμαστε τα δεδομένα που μας δίνονται όπως κάναμε στις πειραματικές μας ασκήσεις.

        1. Υπολογισμος μέσου όρου-μέσης τιμής: Να υπολογίσετε το μέσο όρο των μετρήσεων:
          5s, 6s, 4s, 4s, 5.5s.
        2. Υπολογισμός βάρους από τη μάζα: Να υπολογίσετε πόσο βάρος έχει ένα σώμα μάζας 150g στη Γη.
        3. Διάγραμμα επιμήκυνσης μάζας:
          Να σχεδιάσετε το διάγραμμα επιμήκυνσης μάζας. Με βάση αυτό το διάγραμμα να βρείτε πόση μάζα έχει ένα σώμα που έχει επιμήκυνση 7 εκατοστά.
          ΜΑΖΑ (γραμ.) ΕΠΙΜΗΚΥΝΣΗ ΔL (εκατ.)
          0 0
          100 5
          200 10
          300 15
          400 20
          500 25
        4. Διάγραμμα Θερμικής ισορροπίας:Στο πείραμα της θερμικής ισορροπίας που κάναμε στην τάξη, πήραμε τις τιμές:
          Χρόνος (λεπτά)Θερμοκρασία δοχείου Α (°C)Θερμοκρασία δοχείου Β (°C)
          01000
          56015
          104020
          153023
          202525
          252525

          α) Να σχεδιάσεις σε μιλιμετρέ χαρτί σε κοινό διάγραμμα τα διαγράμματα θερμοκρασίας – χρόνου για τα δύο δοχεία Α και Β.

          β) Σε πόσο χρόνο επιτεύχθηκε θερμική ισορροπία;

          γ) Ποιά είναι η θερμοκρασία της θερμικής ισορροπίας;

           

        5. Μέτρηση όγκου υγρού: Να σημειώσετε τον όγκο του υγρού σε κάθε ογκομετρικό κύλινδρο.
        6. Μέτρηση πυκνότητας υγρού: Αν η μάζα του πρώτου υγρού της παραπάνω εικόνας είναι 14γραμ, να υπολογίσετε την πυκνότητά του.
        1. Μέτρηση όγκου στερεού: Να υπολογίσετε τον όγκο της πέτρας του διπλανού σχήματος.
        2. Μέτρηση πυκνότητας στερεού: Αν η πέτρα του σχήματος έχει μάζα 200g, να υπολογίσετε την πυκνότητά της.


Η εξέταση του Ιουνίου στη φυσική της Α Γυμνασίου έχει την εξής μορφή:

Δίνονται στους μαθητές φύλλα αξιολόγησης τα οποία συνθέτονται από τον εκπαιδευτικό με βάση τα γνωστά στους μαθητές φύλλα εργασίας του μαθήματος, τα οποία έχουν την παρακάτω μορφή και περιλαμβάνουν τα εξής ζητούμενα:

α ερώτημα: Περιγραφή της σύνθεσης, της λειτουργίας και της εξέλιξης ενός πειράματος το οποίο περιλαμβάνεται / εικονίζεται στα φύλλα εργασίας και έχει πραγματοποιηθεί από τους μαθητές κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας, καθώς και περιγραφή του τρόπου βέλτιστης μέτρησης των φυσικών μεγεθών τα οποία ενδεχομένως έχουν μετρηθεί στο πείραμα.

β ερώτημα: Καταγραφή συμπερασμάτων από το πείραμα του ερωτήματος α.

γ ερώτημα: Αξιοποίηση τιμών μέτρησης οι οποίες έχουν ληφθεί κατά τη διάρκεια ενός από τα προβλεπόμενα πειράματα στην τάξη και παρέχονται σε πίνακα από τον εκπαιδευτικό για τη σύνθεση διαγράμματος (όπως αυτό το οποίο περιλαμβάνεται στο αντίστοιχο φύλλο εργασίας του μαθήματος).

δ ερώτημα: Καταγραφή συμπερασμάτων από το πείραμα του ερωτήματος γ.

ε έως θ ερωτήματα: Απάντηση σε δύο από πέντε ερωτήματα τα οποία αφορούν σε εφαρμογές, γενικεύσεις ή ερμηνείες συμπερασμάτων από τα φύλλα εργασίας που έχουν διδαχθεί οι μαθητές.

Οι μαθητές απαντούν υποχρεωτικά στα τέσσερα πρώτα ερωτήματα (α, β, γ, δ) και επιλέγουν δύο από τα επόμενα πέντε ερωτήματα (ε, στ, ζ, η, θ). Τα ερωτήματα είναι ισοδύναμα και οι απαντήσεις βαθμολογούνται ισότιμα.

Ένα παράδειγμα θεμάτων μας του 2015 μπορείτε να βρείτε εδώ:

 

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Α’ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΜΑΪΟΥ – ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

 

Ερώτημα α (ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ): Στο εργαστήριο της φυσικής έχουμε ένα νήμα μήκους 1m, ένα κομμάτι πλαστελίνης και έναν ορθοστάτη. Επίσης, κάποιοι μαθητές έχουν ψηφιακά ρολόγια που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για χρονόμετρα, και κάποιοι αναλογικά.

Α1. Περιγράψτε πώς θα συναρμολογήσουμε το απλό εκκρεμές.

Α2. Περιγράψτε την πειραματική διαδικασία που θα ακολουθήσετε για να υπολογίσετε την περίοδο κίνησης του εκκρεμούς με κάποια ακρίβεια.

 

Ερώτημα β (ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ): Με βάση το πείραμα του ερωτήματος α

Β1. Ποιοι μαθητές μέτρησαν το πείραμα με μεγαλύτερη ακρίβεια; Αυτοί που έχουν αναλογικό ή ψηφιακό ρολόι;

Β2. Κάποιοι μαθητές θεώρησαν ότι έπρεπε να μετρήσουν το χρόνο μίας ταλάντωσης, κάποιοι δέκα ταλαντώσεων και κάποιοι είκοσι. Ποιοι πιστεύεις θα βρουν με μεγαλύτερη ακρίβεια την περίοδο;

 

Ερώτημα γ (ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ)

Στο εργαστήριο φυσικής μας, έχουμε ένα δυναμόμετρο στο οποίο κρεμάμε ένα πιατάκι και μετράμε την επιμήκυνση του ελατηρίου για διάφορα βαράκια που τοποθετούμε πάνω του. Με τη διαδικασία αυτή παίρνουμε το διπλανό πίνακα μετρήσεων. Να σχεδιάσετε το διάγραμμα επιμήκυνσης-μάζας του οργάνου.

 

ΜΑΖΑ (γραμ.) ΕΠΙΜΗΚΥΝΣΗ ΔL (εκατ.)
0 0
100 5
200 10
300 15
400 20
500 25

φα1

Ερώτημα δ (ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ): Με βάση το διάγραμμα, που κατασκευάσατε στο ερώτημα γ, να βρείτε

Δ1. την επιμήκυνση του ελατηρίου που θα προκαλέσει μάζα ίση με 150 γραμ.

Δ2. την τιμή της μάζας της κασετίνας σας αν αυτή προκαλεί στο ελατήριο, επιμήκυνση ίση με 12,5 εκ.

Δ3. την τιμή του βάρους της κασετίνας.

 

Ερώτημα ε (ΕΠΙΛΟΓΗ): Να συμπληρώσετε τα κενά στις παρακάτω προτάσεις.

Μέτρηση ονομάζουμε τη …(1)… ενός φυσικού μεγέθους με ένα ομοειδές μέγεθος που ονομάζουμε …(2)….

Οι ποσότητες που μπορούν να μετρηθούν ονομάζονται …(3)….

Η κινητική ενέργεια των μορίων λόγω των συνεχών τυχαίων κινήσεών τους ονομάζεται …(4)… Η ενέργεια που ρέει από ένα σώμα σε ένα άλλο λόγω της διαφοράς θερμοκρασίας τους ονομάζεται ……(5)… Το φυσικό μέγεθος που μας δείχνει πόσο ζεστό ή κρύο είναι ένα σώμα είναι η …(6)….

 

Ερώτημα στ (ΕΠΙΛΟΓΗ): Στις παρακάτω προτάσεις να επιλέξετε τη σωστή απάντηση.

  1. Ποιο από τα παρακάτω είναι φυσικό μέγεθος;

Α)Χαρά Β) Σχήμα Γ) Φόβος Δ) Βάρος

  1. Το θερμόμετρο είναι το όργανο που μετρά

Α) θερμοκρασία Β) θερμότητα Γ) θερμική ενέργεια Δ) όλα τα προηγούμενα

  1. Όσο ανεβάζουμε τη θερμοκρασία ενός υγρού, τα μόριά του κινούνται

Α) Το ίδιο, δεν επηρεάζονται Β) Πιο αργά

Γ)Πιο γρήγορα ΅ Δ) Εξαρτάται.

  1. Το υγρό νερό, εάν το ζεστάνουμε πολύ μπορεί να πάρει θερμοκρασίες

Α) Μέχρι 100°C, μέγιστο. Β) Κάτω από 0°C.

Γ) Πάνω από από τους 105°C. Δ) Πάνω από 100°C.

  1. Στις θερμές χώρες οι άνθρωποι προτιμούν να φοράνε ρούχα

Α) ανοιχρόχρωμα Β) σκουρόχρωμα

Γ) ασπρόμαυρα Δ)δεν έχει σημασία το χρώμα

Ποιο από τα παρακάτω χρώματα αντανακλά περισσότερο το φως;

Α) το άσπρο Β) το μαύρο Γ) το κόκκινο Δ) το πράσινο

 

Ερώτημα ζ (ΕΠΙΛΟΓΗ): Να γράψετε ποιες από τις παρακάτω προτάσεις ισχύει για τη μάζα και ποιες για το βάρος.

Ζ1. Μετριέται με ζυγό σύγκρισης με ίσους βραχίονες.

Ζ2. Έχει μονάδα μέτρησης το 1 Ν (Newton).

Ζ3. Έχει μονάδα μέτρησης το 1 Kg (χιλιόγραμμο).

Ζ4. Μετριέται με δυναμόμετρο.

Ζ5. Δεν αλλάζει ανάλογα με τον τόπο.

Ζ6. Μεταβάλλεται από τόπο σε τόπο.

 

Ερώτημα η (ΕΠΙΛΟΓΗ): Έχετε τα παρακάτω όργανα μέτρησης του χρόνου.

Η1) ποιο είναι αναλογικό και ποιο ψηφιακό; Mε ποιο θα έχουμε μεγαλύτερη ακρίβεια στη μέτρηση μικρών χρόνων;

Η2) με ποια μονάδα μέτρησης θα έχετε ακρίβεια στη μέτρηση του χρόνου

– σε αγώνα δρόμου 100 μέτρων;

– μιας διδακτικής “ώρας”;

– δημιουργίας ενός γεωλογικού πετρώματος;

φα2φα3

 

Ερώτημα θ (ΕΠΙΛΟΓΗ): Ένας μαθητής μετράει το μήκος του θρανίου του πέντε φορές και βρίσκει τις τιμές: 112εκ, 111εκ,112εκ,113εκ,111εκ. Να υπολογίσετε τη μέση τιμή του μήκους του θρανίου του.

 

Να απαντήσετε υποχρεωτικά στα τέσσερα πρώτα ερωτήματα (α, β, γ, δ) και επιλέξτε δύο από τα επόμενα πέντε ερωτήματα (ε, στ, ζ, η, θ). Τα ερωτήματα είναι βαθμολογικά ισοδύναμα.

 

8. Διάθλαση

Νόμοι διάθλασης


  1. Η προσπίπτουσα ακτίνα, η διαθλώμενη ακτίνα και η κάθετη ευθεία στην επιφάνεια επαφής βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο.

  2. Όταν το φως περνά από οπτικά αραιότερο σε οπτικά πυκνότερο μέσο (πχ από τον αέρα στο γυαλί) η γωνία διάθλασης είναι μικρότερη από τη γωνία πρόσπτωσης. Και αντίστροφα.

  • Γωνία διάθλασης ονομάζεται η γωνία που σχηματίζεται ανάμεσα στη διαθλώμενη ακτίνα και την κάθετη ευθεία στον καθρέφτη.
  • Οπτικά πυκνότερα  είναι τα μέσα στα οποία η ταχύτητα διάδοσης είναι μικρότερη.

8.2 Παραδείγματα

Ακτίνα λέιζερΦαινομενική ανύψωσηΠρίσμαΑλλαγή μέσουΑντικατοπτρισμός
Διάθλαση φωτός

Εξήγηση φαινομενικής ανύψωσης:

Πορεία φωτός σε πρίσμα

Πορεία φωτός σε διαφορετικά μέσα. Δοκιμάστε να αυξήσετε το n για οπτικά πυκνότερο μέσο και να το μειώσετε για οπτικά αραιότερο μέσο.

Η ταχύτητα του φωτός είναι μεγαλύτερη στο θερμό αέρα σε σχέση με τον ψυχρό. Έτσι περνώντας από το ένα στρώμα αέρα σε άλλο διαφορετικής θερμοκρασίας, το φως διαθλάται και αλλάζει διεύθυνση. Το αποτέλεσμα είναι ότι η πορεία του φωτός καμπυλώνεται όπως στο σχήμα και δημιουργεί την ψευδαίσθηση του αντικατοπτρισμού.

8.3 Ανάλυση του λευκού φωτός

Το λευκό φως αποτελείται από όλα τα χρώματα σε κατάλληλη αναλογία. Το φαινόμενο του διαχωρισμού του λευκού φωτός σε χρώματα ονομάζεται ανάλυση του φωτός.



 

Η Φυσική στο Γυμνάσιο